Kata

 

 

Kata wordt vertaald als vorm of patroon, in het karakter voor kata zie je het gedeelte links wat staat voor vorm en het rechtse gedeelte voor water.

Kata’s bestaan uit series met diverse karatetechnieken in verschillende richtingen, zowel recht als schuin. Kata ligt in het verlengde van kihon, al bevatten kata’s vaak authentieke technieken die tot op het moment van aanleren nog niet bekend zijn. Kata’s zijn ontwikkeld door grootmeesters uit het verleden. Soms zijn kata’s relatief jong. De eerste kata’s (Heian) die je leert dateren bijvoorbeeld van eind 19e eeuw en zijn gecreëerd in Okinawa. Hoe oud sommige andere kata’s zijn is niet eens bekend. Hun origine ligt in China en bestonden al voor ze geleerd werden aan de Okinawanen en dit was in de 14e eeuw.

Er is een bepaald traject wat gevolgd wordt om een kata te leren. Om een kata (patroon) te leren zijn de richtingen, verplaatsingen en welke technieken in eerste instantie al een handvol. Uitdagingen hierbij zijn bijvoorbeeld het juist uitvoeren van de technieken (start, traject en eindpunt), maar ook om de richtingen zuiver aan te nemen. Bij de voorwaartse stand (zenkutsu dachi) worden de voeten op heupbreedte geplaatst. Als bij verandering van richting niet ver genoeg wordt doorgedraaid is deze stand niet breed genoeg en is de richting niet zuiver. Dit heeft gevolgen voor het juist uitvoeren van de techniek en correct heupwerk bij eventuele tegenovergestelde (gyaku) technieken. Er zijn technieken die enkel uitgevoerd worden, maar ook vaak in combinatie en er zijn naast snelle ook langzame technieken. Dit in samenspel met spanning en ontspanning en de manier waarop dit elkaar afwisselt, zorgt ervoor dat ieder kata zijn unieke ritme krijgt. Het patroon kan worden weergegeven als een soort kaart, het gevolgde patroon noemen ze ook wel kata embu-sen. Een bijzonderheid hierbij is dat de start en eindpunt van kata’s hetzelfde zijn.

Kata’s evolueren en dat hebben ze altijd gedaan. Uiteindelijk krijgen kata’s een persoonlijke tint, onder andere door het feit dat ieder mens een andere bouw en manier van bewegen heeft. Een belangrijkere en goede oorzaak is welke aandacht een kata krijgt en de duur hiervan. De Shotokan stijl heeft 26 kata’s om te leren. Sommige zullen bij u passen, andere kata’s hebben meer aandacht nodig om ze passend te maken. Vaak is het zo dat hoe meer tijd u aan een kata besteedt hoe meer uitdagingen deze krijgt. De ultieme test is om een kata te demonstreren op een examen of wedstrijd. Om terug te komen op het karakter voor kata, zie kata als een glas (vorm), hoe ver het gevuld wordt ligt aan de hoeveelheid punctuele herhaling en zelfreflectie. Ook hier is de sensei er natuurlijk om u te ondersteunen al is kata iets persoonlijks en zal naast de lessen, eigen training hierbij voor snellere vooruitgang zorgen.

Alhoewel het doen van de kata’s een belangrijk onderdeel is van karate/ kobujutsu is de uitleg hiervan natuurlijk net zo belangrijk. De inhoud van de kata’s wordt uitgelegd in wat bunkai kumite genoemd wordt. Bunkai wordt vertaald als demontage, “bun” betekent “segment” en “kai” “begrijpen”. Dit wil zeggen dat de kata in eerste instantie in segmenten uitgevoerd gaat worden met partner, wat vervolgens een doorlopende oefening wordt voor de hele kata, om deze uiteindelijk met meerdere tegenstanders te trainen.

De namen van de Shotokan kata’s zijn vaak bij andere stijlen bekend onder andere namen, omdat Gichin Funakoshi (grondlegger Shotokan) bij introductie van karate in Japan veel van de kata namen veranderd heeft, omdat het Chinese namen waren.

Lijst van Shotokan kata’s met de "oude benaming"tussen haakjes:

Heian shodan, nidan, sandan, yondan en godan. (Pinan)

Tekki shodan, nidan en sandan. (naihanchi)

Kanku dai en kanku sho (kushanku)

Bassai dai en bassai sho (passai)

Jion, jiin en jite

Empi (wanshu)

Nijushiho (niseishi)

Hangetsu (seisan)

Sochin

Chinte

Gojushiho sho en gojushiho dai

Meikyo (rohai)

Wankan

Gankaku (chinto)

Unsu

 

Zie kata zoals de kanji, het begint met een vorm die je krijgt van je sensei, door kata zelf te trainen wordt het iets persoonlijks. Kata zelf trainen kan frustrerend zijn, het is daarom belangrijk om een bepaalde manier van uitvoer te hebben om op terug te vallen. Een sensei van mij noemt dit ook wel de blauwdruk (blueprint) van de kata. Start rustig met deze blueprint, vooral als men een kata gaat trainen die even geen aandacht gehad heeft en bouw de kata (weer) op. Het is nuttig om stukjes uit de kata te nemen en extra aandacht te geven. Ze moeten daarna wel weer in de kata herhaald worden, omdat het soms moeilijk is het gevoel wat je had bij het bepaalde stukje weer op te roepen.

Examens

Traininglocaties

Legetøj og BørnetøjTurtle